« اگر خلق اتّفاق مىنمودند بر ولايت علويّه ص ، جهنّم خلقت نمىشد » « 68 » . و محبّت دنياى دنيّهء ملعونه كه رأس هر خطيئه و مورث جميع اخلاق ذميمه است و منبع و مبدإ آن نفس شريرهء ابليسيّه است و منشعب مىشود از آن ظلمات كفر و نفاق در نفوس و صدور كفّار و منافقين و اهل معصيت ، مسمّى به شجرهء زقّوم است - كه در اصل جحيم كه ارض دنياست و مسمّى به بحر مسجور است يعنى بحر تفته‌شدهء آتش ، كه : وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ « 69 » - روييده شده است ، [ و ] در خانهء هر كافر و منافق و عاصى ، شاخى كشيده شده ، و آن را شجرهء ملعونه نيز گويند ، كه : وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ « 70 » ، و شجرهء خبيثه نيز نامند ، كه : مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ « 71 » ؛ فعلى هذا ، چون ارواح و نفوس مؤمنين و شيعيان ، از اشعّهء انوار روح و نفس كلّيّهء محمّديّهء علويّه عليهم السّلام خلقت شده‌اند ، لهذا به منزلهء اغصان و شاخه‌هاى شجرهء طوبى مىباشند كه به مواطن « 72 » قلوب ايشان كشيده شده ، و به قدر بهره‌ور بودن مؤمنين از نور ايمان و ولايت و محبّت الهيّه ، از تجرّد و صفا و بهاء و اخلاق حسنه بهره‌ورند . پس حقيقت حسن خلق طوباى طيّبهء الهيّه ، شجره‌اى است در جنّت كه صاحبان اخلاق حميده ، هريك به شاخى از آن متعلّقند ، و مىكشاند آن شاخها ايشان را به جنّت ؛ يعنى : « كلّ شىء

--> ( 68 ) - قال رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و سلم لو اجتمع النّاس على حبّ علىّ بن ابي طالب لما خلق اللّه النّار : « بشارة المصطفى ( ص ) » : 127 ، « كشف الغمّة » 1 : 99 ، « كشف اليقين » : 225 ، « ارشاد القلوب » 2 : 234 ، « غوالى اللآلئ » 4 : 86 ، « بحار الانوار » 39 : 248 و 249 و 305 ، « ينابيع المودّة » 1 : 272 ، 2 : 290 ( 69 ) - قسم به درياى تفته شده از آتش : سورهء 52 آيهء 6 ( 70 ) - . . . و درختى كه به لعن در « قرآن » ياد شده . . . : سورهء 17 آيهء 60 ( 71 ) - مثل كلمهء پليد همچون درخت پليد است . . . : سورهء 14 آيهء 26 ( 72 ) - جمع موطن : محل‌هاى سكونت